سه چشمه اصلي زهان به عنوان منبع عمده تامين كننده آب كشاورزي از قديم الايام اهميت خاصي داشته است. اين سه چشمه كه در بستر رودخانه زهان در سه نقطه متفاوت ظاهر مي گردند كل مزارع و باغات زهان را آبياري مي نمايند . به منظور حداكثر استفاده از منابع آبي موجود و با توجه به تقسيم سهام در بين وارثين  و ايجاد سهام متعدد سبب پيدايش نظام  ويژه مديريتي  در تقسيم بندي  و تعيين مدار آب گرديده است. اين نظام تقسيم بندي در نوع خود منحصر به فرد مي باشد زيرا بر خلاف اكثر تقسيم بندي ها كه سهام قنوات و چشمه ها به زمان مساوي تقسيم مي شود ، در اينجا كل آب چشمه ها به 10 شبانه روز يا آبروز، تقسيم ميشود كه هر يك بنامي خاص مشهور است كه عبارتند از :

1)آبروزه ميرزا قادر خان 2) آبروزه ميرزا نصير 3)آبروزه حاجي سليمان 4)آبروزه حاجي ابراهيم 5)آبروزه ميرزا اسحاق 6)آبروزه حسنو 7)آبروزه قاضي فاضل 8)آبروزه موردي 9)آبروزه چكنه  10)آبروزه مير علي تقي

گاهي هر سه چشمه عليا ، سفلي و وسطي آبشان با هم يكي شده و آبياري مي شود و گاهي دو چشمه  و در برخي موارد هم آب يك چشمه به تنهايي مورد استفاده قرار مي گيرد روي اين اصل، مدارش تفاوت پيدا مي كند . چشمه پائين مدارش مرتب تر است و كمتر دستكاري شده است .

در ابتدا هر آبروزه به دو طاقه تقسيم مي شده كه هر طاقه نيز 90 فنجان بوده است اما در حال حاضر تنها چند طاقه 90 فنجاني باقي مانده و بقيه دستكاري شده و بيش از 90 فنجان است در گذشته تقسيمات طاقه به سرقه و طاس بوده است كه ميزان زماني طاس و سرقه نيز متفاوت بوده است بطوريكه هرطاس از 5 تا 7 دقيقه و هر سرقه از 9 تا 12 دقيقه متغير بوده است .

امروزه  بيشتر تقسيم بندي مدار آب بر مبناي فنجان انجام  مي شود . بر اساس آبنامه موجود جمع كل چشمه عليا به  2324 فنجان و چشمه وسطي به  2192 فنجان و چشمه سفلي به 1932 فنجان تقسيم مي شود جدول زير تقسيم بندي آب چشمه هاي زهان را درهر كدام از آبروزه ها به واحد فنجان نشان مي دهد .

دارالایمان زهان   مجتبی اوحدی ،فصل دوم ،صفحه 27