اطلاعات عمومی:

گیاه زرشک با نام عملی berberis ، نام انگلیسی barberry  و نام عربی آرغیس، عود الربح و عنبر باریس، بر اساس شواهد موجود (پویان دانشگاه بیرجند)قدمت كشت و پرورش  زرشك بي دانه در جنوب خراسان   به بيش از دويست سال مي رسد نخستين محل پرورش زرشك بي دانه در اين منطقه در روستاي افين از بخش زهان شهرستان قاين مي باشد كه داراي قدمت تاريخي است در حال حاضر در اين روستا در ختچه هايي از زرشك با قدمت و سن بيش از 150 سال كه داراي 20-15 تنه مسن هستند وجود دارد.زرشک درختچه ای خاردار به ارتفاع 1 تا 5 متر با شاخ هایی شکننده است. این گیاه بیشتر با خاک های گچی و هوای آفتابی سازگار است. ساقه چوبی، درختچه ای به ارتفاع 1 متر و گاهی تا 5 متر، شاخ های شکننده، هنگام جوانی شیار دار و دارای انشعابات  زیادی می باشد .زرشک گیاه بومی ایران است که در خراسان جنوبی به خصوص در شهرستان های قاین و بیرجند گسترش یافته است. با توجه به شرایط اقلیمی منطقه مانند کم آبی، کمبود بارندگی و گرما و شوری آب، زرشک به عنوان یک محصول اقتصادی مهم جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. این گیاه در مناطقی که ارتفاع آن از سطح دریا بیش از 1500 متر است بهتر پرورش می یابد.گونه های مختلف زرشک عبارتند :از زالزالکی، زرافشانیريا، خراسانی   ، راست خوشه  ، معمولی ، ژاپنی

سطح زیر کشت تولید و اهمیت زرشک :

کشور ایران بزرگترین تولیدکننده زرشک در دنیا ست که در این میان استان خراسان جنوبی با در اختیار داشتن نزدیک به ۹8 درصد سطح زیرکشت این محصول،  مقام اول  تولید و سطح زیر کشت کشور و ۹۵ درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد.زمان برداشت محصول زرشک  از اوایل مهر ماه آغاز و تا پایان آبان ادامه دارد. در سال جاری حدود 13500 تن زرشک خشک از باغات  استان برداشت شده است که ارزش ریالی آن 750 میلیارد ریال برآورد می شود. شهرستانهای قاین ، درمیان و بیرجند بیشترین سطح زیر کشت و تولید را دارند.: در سال گذشته 14000 تن زرشک از به ارزش 642 میلیارد ریال از باغات استان برداشت شد. لازم بذکر است که زرشک زمینه اشتغال55000 خانوار بهره برداررا در استان فراهم می کند .بیشترین سطح زیر کشت زرشک استان در  شهرستان قاین با 2990 هکتار و  کمترین سطح زیر کشت استان  در شهرستان فردوس  با 6 هکتار می باشد. در استان خراسان جنوبی تعداد 405 بارگاه زرشک احداث شده و 3 مجوز فراوری و 9 مجوز بسته بندی زرشک صادر گردیده است. قیمت هر کیلو زرشک کشاورزان حدود 5500 تومان است که پس از بسته بندی در بازار به قیمت   بفروش می رسد.

دسته بندی :